Bức xúc chuyện chống lâm tặc ở Quảng Bình

Chuyện lâm tặc chống người thi hành công vụ hay lâm tặc phá rừng ngay trước mặt kiểm lâm Quảng Bình không phải là chuyện gì mới ở địa phương này.

Tuy nhiên từ chuyện 3 cây gỗ huê (gỗ sưa) trị giá cả nghìn tỉ đồng ở Vườn Quốc gia Phong Nha- Kẻ Bàng bị đốn hạ thì nhiều vấn đề về yếu kém trong hoạt động quản lý rừng, tuyên truyền giáo dục vận động nhân dân bảo vệ rừng, chuyện “bảo kê” hay cấu kết với lâm tặc của một số cán bộ tha hóa, biến chất… mới được hâm nóng lên. Và người ta đặt câu hỏi, phải chăng đây là kết quả của quá trình buông lỏng quản lý rừng, dung túng lâm tặc của một số cơ quan,cán bộ có trách nhiệm, có chức quyền ở Quảng Bình(?)

Rừng Quảng Bình… rưng rưng nước mắt

Theo thống kê, diện tích rừng và đất lâm nghiệp của Quảng Bình hiện có trên 620 nghìn ha, chiếm 77% diện tích tự nhiên toàn tỉnh. Trong đó, diện tích rừng và đất lâm nghiệp do 08 Ban quản lý rừng phòng hộ là 149.563 ha và Vườn quốc gia Phong Nha- Kẻ Bàng quản lý 125.230 ha… Diện tích rừng lớn, nhiều điểm nóng phá rừng liên tiếp nổi lên, lâm tặc ngang nhiên lộng hành, bọn chúng làm tất cả để đưa gỗ về xuôi như mở đường, dùng mìn phá núi, đánh kiểm lâm, phá trạm kiểm soát lâm sản… Như khu vực xã Dân Hóa, tiểu khu 37, 39 thuộc lâm phần quản lý của Ban quản lý rừng phòng hộ Minh Hóa; khu vực Khe Nét, tiểu khu 38 thuộc quản lý của Ban quản lý rừng phòng hộ Tuyên Hóa; khu vực Đá Đẽo; xã Phúc Trạch, Xuân Trạch; khu vực giáp ranh tỉnhQuảng Trị thuộc quản lý Ban quản lý rừng phòng hộ Động Châu… và nghiêm trọng nhất là khu vực rừng VQG PN- KB nơi xác định là vùng rừng nguyên sinh có nhiều động thực vật quí hiếm có trong sách đỏ cần được bảo vệ nghiêm ngặt… Thế nhưng việc bảo vệ xem chừng không đáp ứng được yêu cầu khi rừng bị tàn phá trên qui mô lớn, còn kiểm lâm và các cơ quan liên quan không ngăn chặn được từ trong trứng nước mà chủ yếu chỉ lập biên bản, xử lý khi gỗ đã ra khỏi rừng.

Cụ thể, theo báo cáo của Chi cục Kiểm lâm tỉnh quảng Bình, năm 2011, đã phát hiện xử lý 1.139 vụ vi phạm lâm luật, tịch thu 2.190m3  gỗ các loại, 2.451kg gốc, rễ, cành gỗ huê, 1.856kg động vật hoang dã, 51.902kg cành, nhánh, gốc rễ gỗ trắc, hương, cẩm lai… Tổng số tiền thu sung quỹ Nhà nước là 12,6 tỷ đồng; trong đó thu phạt hành chính 4,2 tỷ đồng, thu từ bán lâm sản, phương tiện xử lý tịch thu 8,4 tỷ đồng. Còn các Ban quản lý rừng phòng hộ đã phát hiện, lập biên bản và chuyển giao cơ quan chức năng xử lý 82 vụ vi phạm, tịch thu 168,31 m3 gỗ các loại và các phương tiện vi phạm như: máy cưa xăng, xe máy. Trong đó, Ban quản lý rừng phòng hộ Động Châu xử lý 20 vụ vi phạm với khối lượng 25,28 m3 gỗ, Ban quản lý rừng phòng hộ Long Đại 17 vụ với 38,66 m3 gỗ, Ban quản lý rừng phòng hộ Ba Rền 13 vụ với 19,866 m3 gỗ, Ban quản lý rừng phòng hộ Tuyên Hóa 17 vụ với 62 m3 gỗ…

buc-xuc-chuyen-chong-lam-tac-o-quang-binh-1Trâu kéo gỗ

Dịp Tết Nguyên đán vừa qua, lực lượng kiểm lâm qua kiểm tra, kiểm soát lâm sản trên tất cả các tuyến đường bộ, đường sông, đã phát hiện và bắt giữ 16 vụ vi phạm, thu giữ 83,844 m3 gỗ các loại và 1 xe ô tô; phạt tiền 33.250.000 đồng… Riêng việc tổ chức truy quét lâm tặc từ rừng thì năm 2011, Chi cục Kiểm lâm tỉnh phối hợp với các ngành chức năng đã thực hiện được 107 đợt truy quét lâm tặc, phá hủy hàng chục lán, trại, dụng cụ thiết bị phá rừng; tịch thu 406,346m3 gỗ các loại; 490 kg gốc, rễ huê do lâm tặc cất dấu trong rừng…

Từ những số liệu đó đã chứng tỏ rằng, lượng gỗ huê ở khu vực rừng Quảng Bình không phải là ít, tuy nhiên, qua kiểm tra thì các cơ quan chức năng chỉ thu được gốc và rễ còn thân thì đã được lâm tặc đưa đi trót lọt. Điều đáng nói hơn là hầu như dù được giao quản lý rừng nhưng các chủ rừng đều không hiểu là khu vực rừng mình quản lý có những loại cây gỗ quí gì để có cơ sở bảo vệ. Như ở VQG PN-KB sau khi có nguồn tin 3 cây gỗ huê bị chặt trộm ngay trong lâm phần của mình, lãnh đạo VQG mới chia thành 3 tốp tổng cộng 80 người vào rừng tìm kiếm gỗ huê. Kết quả theo báo cáo số 266 BC/VQG ngày 28/4/2012 của Vườn quốc gia PN-KB gởi UBND tỉnh thì sau 3 ngày lùng sục, đoàn đã đến hiện trường nơi lâm tặc chặt gỗ huê. Đó là toạ độ 0261099; 1941718, khu vực Hung Trí thuộc phân khu bảo vệ nghiêm ngặt Vườn quốc gia PN-KB, trên địa bàn xã Thượng Trạch, huyện Bố Trạch…Tại hiện trường, đoàn đã phát hiện có 3 hố có tổng diện tích đào bới khai thác 563 m2 và xác định đây là các hố đào gốc của cây huê. Tuy nhiên, có còn cây gỗ huê nào ở VQG này không thì báo cáo không thể hiện được, nghĩa là vẫn tiếp tục chạy sau lâm tặc. Điều đó được ông Nguyễn Văn Huyên – Phó Giám đốc VQG Phong Nha – Kẻ Bàng xác nhận với báo chí: Vườn quá rộng, đến 120.000 hécta, địa hình lại phức tạp. Vườn hiện có 2.561 loài thực vật, trong đó có huê nhưng chẳng ai xác định được lượng cá thể của từng loài mà bảo vệ, Tây còn chưa làm được huống là mình…(?)

Điều quan tâm hơn, qua những lượm lặt vỏ, rễ huê còn sót lại thì có căn cứ để nói rằng 3 cây huê này bị đốn hạ cách đây ít nhất 1 tháng, trong đó có cây phải vài tháng và thân gỗ khá to. Nếu tính như Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản tỉnh Quảng Bình mới đây thông báo bán lô gỗ huê nặng 58kg, với giá khởi điểm 750 triệu đồng (khoảng 13 triệu đồng/kg) thì 3 cây gỗ huê bị đốn hạ ở Vườn QG Phong Nha – Kẻ Bàng dự đoán có khối lượng khoảng 30m3 (1m3 tương đương 2,5 tấn) thì trị giá của số gỗ này sẽ lên tới khoảng 1.000 tỉ đồng.

Bỏ qua những đồn thổi về giá trị gỗ huê và cách thức bọn lâm tặc đưa gỗ huê ra khỏi rừng, đồng thời thực tế đang diễn ra hàng ngày có cả nghìn người ở nhiều tỉnh thành trong cả nước vào săn lùng khắp cả khu vực rừng Phong Nha- Kẻ Bàng; nhiều vụ giáp chiến với đầy đủ hung khí giữa người dân địa phương và lâm tặc diễn ra; một số tài sản, phương tiện của người dân bị phá hủy… Người ta đặt câu hỏi, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Quảng Bình đã có nhiều cuộc họp, kể cả ngày chủ nhật, bàn chỉ đạo, nhưng vụ việc vẫn không hề lắng dịu mà còn nóng hơn bao giờ hết. Tại sao vậy? Tại sao lâm tặc vào rừng cấm của Quảng Bình như chốn không người, coi thường pháp luật. Tại sao rừng của Quảng Bình luôn là điểm nóng của cả nước và các cơ quan chức năng ở đâu, thực hiện trách nhiệm của mình như thế nào mà mãi để cho rừng Quảng Bình chảy máu, rưng rưng nước mắt…

Kẻ tiếp tay cho nạn phá rừng phải coi là lâm tặc

Nếu cứ như câu nói cửa miệng của dân gian, kẻ phá rừng là lâm tặc thì đúng là quá hẹp. Trong kinh tế thị trường hiện nay phải qui rằng không những kẻ phá rừng mà ngay cả kẻ tiếp tay, mua bán, vận chuyển, bảo kê… cho nạn phá rừng thì đều là lâm tặc. Vì suy cho cùng nếu không có “đồng bọn” này thì lâm tặc hết đất sống và thị trường “lâm sản đen” sẽ không thể tồn tại. Lâm tặc đa dạng như vậy nhưng khi phát hiện được lâm tặc thì các cơ quan chức năng của Quảng Bình thường xử lý rất nhẹ tay, thậm chí bỏ qua không truy cứu…

Như tại huyện Lệ Thủy một trong những điểm nóng của tỉnh, thì lâm tặc nằm ngay ở cấp cán bộ xã. Điển hình, cách đây 2 năm (5/2010), tại xã Sen Thủy qua tố cáo của người dân, UBND huyện Lệ Thủy đã tổ chức thanh tra và sau đó có kết luận: Nguyễn Văn Hiểu, Bí thư Đảng uỷ (nay là Chủ tịch UBND xã); Lê Văn Huy, Phó Bí thư Thường trực Đảng uỷ xã (hiện giữ chức vụ Chủ tịch UBMTTQVN xã); Lê Hữu Văn, Chủ tịch MTTQVN xã (hiện là Phó Bí thư Đảng ủy xã  trực Đảng); Lê Hữu Biền, trưởng thôn Nồm Bớc; Lê Văn Trí, bí thư chi bộ thôn Xóm Đồn; Hồ Văn Xín, bí thư chi bộ thôn Nồm Bớc… lợi dụng chức vụ quyền hạn, cố ý làm trái, bán hơn 10 ha rừng thuộc dự án 327 lấy tiền bỏ túi cá nhân thu lợi hàng trăm triệu đồng và chiếm dụng diện tích đất rừng này để trồng rừng cá nhân…. Thế nhưng kết quả sau đó là các cá nhân này tiếp tục lên chức và đến nay số tiền hàng trăm triệu đồng đó vẫn chưa thu lại được.

Không riêng xã Sen Thủy, chúng tôi đã đến khá nhiều xã ở huyện này và nghe bức xúc từ nhân dân. Ở xã Sơn Thủy cách trung tâm huyện Lệ Thủy chừng hơn 10 cây số, vào một quán nước ở chợ Mỹ Đức, chúng tôi nghe việc mua bán gỗ rừng như thể bán cá. Chiều đến, gỗ kéo về nườm nượp bằng đủ mọi phương tiện từ trâu kéo đến xe tải, xe khách đã được cải tạo; chỉ một ô tô đang bốc gỗ gõ xuống, người dân không ngại ngần cho biết đó là gỗ của một đầu nậu tên Đại ở Mỹ Đức. Anh Ch. một chủ doanh nghiệp làm nghề in ấn, trang trí nội thất ở đây cho biết, muốn nhận mặt ai là lâm tặc dễ lắm, cứ vào nhà xem nội thất. Nhà các cán bộ xã ở đây như vua, toàn gỗ nhóm 1, ốp trần, ốp nền, ốp tường…. Trưởng Công an  xã mua 2 xe ô tô chở khách đi rừng (Ngân Thủy, Lâm Thủy…) khi về chở gỗ ai cũng biết nhưng đành chịu. Chính vì vậy, kiểm lâm, cán bộ địa phương có mấy khi phát hiện được gỗ lậu! Chỉ có các cơ quan chức năng cấp trên lâu lâu về mới hú họa tìm ra. Như tháng 3/2012 vừa rồi, nhờ trực tiếp về kiểm soát tại địa bàn xã Mỹ Đức, Công an tỉnh đã phát hiện và thu giữ hơn 8m3 gỗ gõ (thuộc nhóm 1) tại 3 kho bãi ở địa bàn xóm Chai, dù cách đó không xa là Trụ sở của UBND xã.

Ngay thị trấn Kiến Giang (huyện Lệ Thủy), đi sâu vào vườn nhà một số cán bộ có chức quyền ở đây chúng tôi cũng thấy gỗ được giấu khắp nơi. Thậm chí vào nhà một y sĩ làm khoa sản của Bệnh viện đa khoa Lệ Thủy có chồng cũng là một cán bộ huyện, ngôi nhà được ốp toàn gỗ hương thơm phức, bên hè nhà còn 5 súc gỗ lim chỉ bóc vỏ, đường kính 2 người ôm nằm lăn lóc. Được hỏi, bà y sĩ cho biết, họ gởi (?).

Anh L. ở xã Lộc Thủy, một đầu nậu gỗ cho biết, muốn tồn tại thì hàng tháng chúng tôi phải cống nộp cho đủ tầng bậc, nào là Kiểm lâm cơ động, kiểm lâm địa bàn, lãnh đạo hạt… Tại những điểm đi qua thì phải biết điều với cán bộ thôn, xã, công an… Có như vậy thì đêm nào kiểm lâm xuất kích, chặn đường nào… chúng tôi mới biết mà tránh né (?). Anh Ph. một đầu nậu gỗ khác ở Phú Thọ chuyên “đánh gỗ” ở Mỹ Đức, Phú Thủy, Khe Giữa… khẳng định, các anh cứ nói chúng tôi là lâm tặc nhưng muốn rõ hơn thì cứ vào nhà cán bộ kiểm lâm là biết ngay mà- toàn gỗ quí hiếm. Ai xử lý?

Ông Trần Thanh Dương- Giám đốc Lâm trường Khe Giữa (huyện Lệ Thủy-Quảng Bình)- cho biết: rừng thuộc bản Xà Khía, xã Lâm Thủy, bị tàn phá nghiêm trọng. Lâm tặc ngày càng hung hãn, sẵn sàng tấn công lực lượng bảo vệ rừng nhưng việc xử lý không đến nơi đến chốn, quá nhẹ khiến bọn chúng coi thường. Từ đầu năm đến nay, đã có 4 vụ lâm tặc tấn công lực lượng bảo vệ rừng của lâm trường nhưng chỉ có một vụ được đưa ra xét xử. Năm 2009, sau khi đánh gãy 2 chân một cán bộ bảo vệ rừng ở xã Phú Thủy, nhóm lâm tặc còn dùng rựa cắt đứt tai, vụ án tuy được khởi tố nhưng sau đó chìm xuồng, nhiều lần anh em đi kiểm tra rừng thấy đối tượng này vẫn nhởn nhơ, tiếp tục phá rừng nhưng chỉ biết báo cáo lại chứ không dám đến gần– ông Dương bức xúc.

Đáng nể hơn là vụ ông Trung tá Nguyễn Văn Đức- Phó Giám thị Trại giam Đồng Sơn (Quảng Bình)- dùng xe chuyên dụng chở phạm nhân mang biển số 73B 0190 để chở gỗ cho lâm tặc (tên Liên ở TP Đồng Hới) bị trạm kiểm lâm Trộ Mợng phát hiện bắt giữ vào tháng 7/2009. Khi bị chặn lại, ông Trung tá Đức nói với kiểm lâm rằng, xe của Trại giam Đồng Sơn đi bắt phạm trốn trại. Nhưng khi các chiến sĩ kiểm lâm mở cửa thùng xe để “xem” mặt các phạm nhân thì hoá ra là một xe chất đầy gỗ quý. Cụ thể 24 hộp gỗ mun (loại gỗ quý được bán bằng kg trên thị trường) và bốn tấm gõ ngựa loại lớn. Sau một ngày đấu tranh, ông Đức mới ký biên bản thừa nhận số gỗ đó là của ông và của ông Liên- đầu nậu gỗ. Sự việc nghiêm trọng ảnh hưởng đến uy tín ngành như vậy đáng lẽ phải bị tước quân tịch nhưng đến nay ông Đức vẫn vững vàng ở chức vụ Phó Giám thị Trại giam Đồng Sơn.

Không những xử lý nhẹ tay mà còn có hiện tượng bỏ qua, thậm chí một số cán bộ thừa hành nhiệm vụ cấu kết với lâm tặc. Như Trạm kiểm soát lâm sản Hang Chuồn (thuộc Ban Quản lý rừng phòng hộ Long Đại) trấn giữ ngay trên con đường độc đạo vào rừng. Thế mà chỉ cách trạm này chưa đến 5 km, lâm tặc dùng cả mìn để phá núi mở đường để xe vào, dùng cưa máy để hạ gỗ, huy động hàng chục con trâu và 3 xe cơ giới để chở gỗ lậu ầm ầm công khai hàng ngày nhưng không ai hay biết (?). Chỉ khi bị phát hiện thì ông Dương Công Luyện- Phó Giám đốc vẫn không thấy trách nhiệm: Rừng thì rộng nên đôi lúc sơ suất !

Chưa hết, tại bản Nà Lâm (xã Trường Xuân, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình), một điểm rừng bị tàn phá rất nghiêm trọng, người dân nơi đây cho biết một trong những đối tượng cầm đầu phá rừng ở đây tên Vinh là em trai của ông Võ Văn Thanh, Hạt trưởng Hạt kiểm lâm huyện Quảng Ninh. ). Trả lời vấn đề này, ông Thanh phản bác cho rằng, em trai ông có mua ô tô vào Nà Lâm để vận chuyển gỗ chứ không tham gia phá rừng (?). Điều này được một cán bộ của Đồn Biên phòng 597 – Làng Mô, huyện Quảng Ninh, khẳng định “Việc phá rừng ở Nà Lâm, đồn biết từ lâu và đã nhiều lần báo lên trên nhưng không thấy xử lý. Rừng Nà Lâm bị phá nghiêm trọng cần khởi tố vụ án để điều tra, làm rõ các đối tượng tham gia phá rừng”.

Cương quyết hơn, khi trả lời báo chí về việc phá rừng phòng hộ nghiêm trọng ở bản Nà Lâm và bản Xà Khía, ông Phạm Hồng Thái- Phó giám đốc Sở NN&PTNT, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Bình- cho rằng: Việc các chủ rừng nói không biết phá rừng là không thể chấp nhận. Để làm được một con đường trong rừng dài hơn 2 km, đưa cả mìn vào để phá đá, mở đường thì phải mất ít nhất vài tháng. Chính quyền địa phương, chủ rừng, lực lượng kiểm lâm ở đâu mà không hay biết?

Với trả lời trên của người có trách nhiệm cao nhất trong việc bảo vệ rừng, rõ ràng việc tiếp tay cấu kết với lâm tặc ở một bộ phận cán bộ, người thừa hành nhiệm vụ ở Quảng Bình là không thể phủ nhận được. Chính nhờ sự cấu kết này mà hoạt động của lâm tặc dễ dàng hơn, sự “ăn chia” món lợi từ việc phá rừng khiến những người có trách nhiệm “mắt ngơ, tai điếc” để lâm tặc mặc sức lộng hành, phá rừng, vận chuyển gỗ ngay trước mắt mình… mà vẫn không biết.

Người có trách nhiệm bảo vệ rừng thì vậy nhưng người dân và đội ngũ báo chí thường trú ở Quảng Bình cũng như các cơ quan báo chí của địa phương thì không hề làm ngơ. Họ dấn thân đi đến tận nơi, chỉ rõ bộ mặt thật những lâm tặc khoác áo kiểm lâm, công an, cán bộ xã. Quan trọng hơn, họ phát hiện ra rằng, rừng Quảng Bình như là “vùng nguyên liệu” của lâm tặc, chúng sẵn sàng đốn hạ bất cứ loại cây gì, đường kính bao nhiều, xẻ thành tấm hay để nguyên súc… mỗi khi có người đặt hàng.

Cuối năm 2011, khi Quảng Bình rộ lên chuyện lâm tặc bắt cóc kiểm lâm đòi tiền chuộc, nhiều đoàn nhà báo chúng tôi chia thành nhóm ngược rừng, đi thâm nhập vào các khu rừng “nóng” của Quảng Bình. Còn cách bản Xà Khía (xã Lâm Thủy, huyện Lệ Thủy) khoảng gần chục km đường rừng chúng tôi đã nghe tiếng cưa máy, tiếng cây đổ ầm ầm đinh tai nhức óc. Đến gần hơn, chúng tôi bắt gặp có đến gần chục nhóm đang ra sức đốn hạ những cây gỗ có đường kính từ 1 đến 3m. Ông Th. trưởng một nhóm lâm tặc 3 người đang cưa khúc, bóc bìa, cắt nhỏ cây gõ có đường kính gần 1 m, dài chừng 15 m theo kích cỡ của người đặt hàng. Ông cho biết: chỉ làm công cho các đầu nậu, còn các đầu nậu chỉ đạo họ làm theo đơn đặt hàng. Bây giờ nhóm này khai thác 3 loại gỗ là gõ, lim và sến, loại dùng để tiện chân đỡ của những bộ ván ngựa. Mỗi ngày có thể xẻ được 0,7 m3 gỗ thành phẩm. Cách đó không xa là nhóm của ông Hồ H., người bản Xà Khía đã hạ được 3 cây gỗ gõ to, đường kính xấp xỉ 1 m, chuẩn bị xẻ thành tấm…

Tại bản Nà Lâm, Già làng Hồ Xe bức xúc cho biết: lâm tặc vô đây phá rừng hơn 3 năm nay rồi. Lâm tặc tập trung đốn hạ những cây có đường kính từ 70 cm đến vài mét. Sau khi cưa xẻ thành phiến theo đơn đặt hàng, lâm tặc dùng trâu tải gỗ ra khỏi rừng để đưa về xuôi. Lâm tặc đưa vào đây 18 con trâu kéo, 1 xe IFA và hai xe công nông đầu ngang. Ít nhất mỗi ngày họ cũng có 2 xe chở đầy gỗ ra khỏi bản…

Đội ngũ báo chí đã lên tiếng, phát hiện nhiều dấu hiệu bất thường trong việc kiểm soát lâm sản ở huyện Tuyên Hóa. Như gỗ lậu ngang nhiên đi qua trước trạm kiểm lâm hay khi gỗ bị bắt giữ, cán bộ Hạt Kiểm lâm Tuyên Hoá đang xử lý thì một số lâm tặc chèo đò ra lấy cắp gỗ ngay trước mặt kiểm lâm vẫn không bị xử lý. Và điều đáng nói là hàng chục lâm tặc trên các bè gỗ lậu khi bị bắt đã ngang nhiên đi qua trước mặt kiểm lâm để về, kiểm lâm không hề giữ một ai để phục vụ công tác điều tra sau này (?)… Chưa nói đến, cách trạm kiểm soát lâm sản Tân Ấp chưa đầy 50m, cách đồn công an Tân Ấp và trạm bảo vệ rừng phòng hộ Tuyên Hóa chừng 100m ngay bên đường HCM, một chủ đầu nậu vẫn ngang nhiên cưa xẻ hàng chục m3 gỗ các loại vẫn không ai ngăn chặn…

buc-xuc-chuyen-chong-lam-tac-o-quang-binh-2Gỗ vô chủ ở Tuyên Hóa

Ngay vụ 3 cây gỗ huê ở Vườn Quốc gia Phong Nha Kẻ Bàng bị đốn hạ cũng đang lắm đồn đoán có sự mua chuộc, cấu kết giữa lâm tặc với những người có trách nhiệm. Vì người ta lý giải rằng tại sao 3 cây gỗ huê này bị đốn hạ ít nhất 1 tháng, có cây lâu hơn nữa nhưng bây giờ mới biết. Đồng thời, số lượng bắt giữ quá nhỏ, phải chăng do “ăn chia” không đều nên thông tin gỗ huê bị đốn hạ mới lộ ra, dẫn đến cả nghìn người ăn theo, đầu nậu khắp nơi cùng kéo vào đòi chia phần (?). Thậm chí có thông tin chỉ rõ 2 đầu nậu lớn, nổi tiếng nhiều năm nay ở Quảng Bình là H.T. (trú tại TP Đồng Hới) và H.Th. (trú tại thị trấn Hoàn Lão, huyện Bố Trạch) đã vận chuyển trót lọt 120 phách gỗ huê, ước 10m3 đưa về ém tại TP Đồng Hới. Tính theo đơn giá nhà nước hiện hành thì giá trị số gỗ này ước khoảng 300 tỷ đồng.

Trả lời nghi ngờ này của báo giới, ông Nguyễn Văn Huyên- Phó giám đốc Vườn Quốc gia Phong Nha Kẻ Bàng khẳng định “Bản thân tôi đảm bảo rằng không hề tiếp tay cho ai cả, tuy nhiên cũng không loại trừ khả năng tiếp tay của một thế lực nào đó. Vì vậy, tôi là người trực tiếp đề xuất khởi tố vụ án trộm gỗ huê này, ai sai phải chịu trách nhiệm!”.

Từ đó để thấy rằng, ngoài việc một số cán bộ tha hóa, biến chất, vun vén cá nhân thì việc xử lý quá nhẹ, không đến nơi đến chốn dẫn đến lâm tặc ngang nhiên lộng hành, coi thường pháp luật nhưng quan trọng hơn là gây sự nghi ngờ cho người dân và công luận về sự công tâm của người thừa hành công vụ trong việc chống lâm tặc, bảo vệ rừng.

Hệ quả của việc xử lý lâm tặc… nhẹ tay

Như chúng tôi đã đề cập, chính việc xử lý nhẹ tay lâm tặc cũng như các cán bộ thừa hành nhiệm vụ sai phạm tiếp tay, cấu kết với lâm tặc dẫn đến bọn lâm tặc coi thường kỷ cương phép nước, sẵn sàng chống đối, lăng nhục, thậm chí cố ý thách thức, chống đối, giết người đang thi hành công vụ.

Nổi cộm nhất ở Quảng Bình là vụ bắt cóc kiểm lâm tống tiền chấn động dư luận xảy ra tại xã Thượng Hóa, huyện Minh Hóa vào ngày 27/7/2011 vừa qua. Lúc đó, đoàn cán bộ của Trạm Kiểm lâm Thượng Hóa vừa phát hiện bắt giữ một lô gỗ lớn ở bản Ón thì bị các lâm tặc dùng gậy, dao, rựa… tấn công. Kết quả sau đó có hai kiểm lâm viên chạy thoát, còn 3 kiểm lâm viên khác là Phan Văn Sáu, Hoàng Văn Quế, Nguyễn Đức Minh bị đánh gục và bị bắt trói làm con tin và bắt chuộc 25 triệu đồng nếu không sẽ giết. Vụ việc kéo dài đến hơn tuần, tỉnh phải huy động một lực lượng đông đảo bao gồm cả bộ đội biên phòng, công an, kiểm lâm… mới giải thoát được.

Vụ ngày 23/5/2011, 30 lâm tặc ở xã Thuận Hóa (Tuyên Hóa) đã thực hiện một cuộc tập kích và tấn công đẫm máu vào Trạm Kiểm lâm Xuyên Á chém trọng thương kiểm lâm viên Phan Thanh Long , 4 cán bộ kiểm lâm khác phải chạy trốn vào rừng và trạm Kiểm lâm Xuyên Á bị đập phá tan tành. Điều đáng nói, ngay sau khi trạm Xuyên Á bị tấn công, trạm trưởng Hoàng Minh Huệ được người dân địa phương khen là “người hùng” chống lâm tặc đã viết đơn xin từ chức. Điều nghịch lý, đáng lẽ cần động viên ông ở lại, còn nếu có thiếu sót thì nhắc nhở nhưng rất nhanh, Chi cục Kiểm lâm Quảng Bình đồng ý ngay và quyết định cử người khác phụ trách trạm.

Được biết, ông Huệ là người rất cương quyết, sẵn sàng đương đầu với lâm tặc. Năm 1998, khi còn công tác ở trạm Kiểm lâm Trộ Mơợng, thuộc vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng ông Huệ đã nổ súng giải vây đồng đội khi bị lâm tặc tấn công Trạm làm chết một lâm tặc. Sơ thẩm tuyên án 30 tháng tù nhưng phúc thẩm đánh giá công nhiều hơn tội nên tha bổng. Sau đó ông được phục chức điều chuyển công tác về Hạt Kiểm lâm Tuyên Hóa trong sự cay cú, hậm hực của nhiều nhóm lâm tặc địa phương. Và bây giờ lại mất chức vì… lâm tặc mà nguyên nhân trước đó một hôm ông cũng đã cương quyết cùng đồng đội chặn bắt lâm tặc, khi bị chống đối ông đã dùng súng bắn cảnh cáo làm một lâm tặc bị thương dẫn đến việc lâm tặc tấn công Trạm  Kiểm lâm Xuyên Á trả thù.

buc-xuc-chuyen-chong-lam-tac-o-quang-binh-3Kiểm lâm bảo vệ rừng nhưng ai bảo vệ kiểm lâm?

Ông Trương Khánh Bằng người phụ trách Trạm hiện nay cũng hết sức hoang mang, ông cho biết, chuyện cán bộ nhân viên của trạm bị lâm tặc tấn công thường xuyên xảy ra. Như chỉ cách đây vài tháng, 2 cán bộ của trạm khi đang trên đường từ Hạt Kiểm lâm Tuyên Hoá về trạm đã bị 6 lâm tặc chặn đường tấn công. Các đối tượng tấn công đều là người ở xã Thuận Hoá (Tuyên Hoá) nơi trạm đứng chân. Nhưng điều lạ là như nhiều lần khác, trạm báo cáo với chính quyền và công an địa phương thì các cơ quan này chỉ…nhắc nhở qua loa các đối tượng hành hung. Ông bức xúc “Kiểm lâm bảo vệ rừng nhưng không biết ai bảo vệ kiểm lâm?”.

Chốt kiểm soát lâm sản

Phải nói rằng, ở Quảng Bình kiểm lâm viên thuộc các trạm kiểm lâm Chà Nòi,trạm kiểm lâm Trộ Mợng, thuộc Hạt kiểm lâm Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng luôn sống trong lo sợ khi thường xuyên bị lâm tặc sử dụng hung khí, gậy gộc, dao kiếm tấn công buộc kiểm lâm viên phải chạy lên núi đá để lánh nạn và phải nhờ lực lượng công an đến hỗ trợ, giải vây.

Vấn đề lâm tặc chống đối lực lượng bảo vệ rừng là điều dễ hiểu khi nguồn lợi của chúng bị xâm phạm. Tuy nhiên, điều khó hiểu là đáng lẽ theo lôgíc thông thường người dân phải ủng hộ, bảo vệ điều tốt nhưng với một số vụ ở Quảng Bình thì người dân sẵn sàng tấn công kiểm lâm để giúp… lâm tặc. Phải chăng vì lợi nhuận hay vì người dân cũng chưa đặt nhiều niềm tin vào các lực lượng bảo vệ rừng của địa phương này? Như vụ 3 cây gỗ huê bị đốn hạ ở VQG PN-KB, khuya ngày 3/5/2012 vừa qua, khi lực lượng chức năng ở trạm dốc Sến phát hiện 2 người gùi hàng từ rừng ra liền tiến hành bắt giữ. Nghe chuyện gần trăm người đi xe ô tô, xe máy, đi bộ mang theo hung khí, gạch đá kéo đến xông vào can thiệp. Nhưng nhờ có lực lượng đông kèm theo vũ khí quân dụng nên lực lượng liên ngành đã giữ được lô gỗ huê nặng trên 52kg có giá trên 1 tỷ đồng mới thu giữ được.

Tương tự, khuya ngày 7/5/2012, một nhóm lâm tặc được đầu nậu thuê gùi 10 phách gỗ huê từ rừng theo đường xóm Mới, thôn Bàu Sen, xã Phúc Trạch ra. Nhưng qua khai báo cho biết, từ trong rừng đã bị một nhóm người lạ mặt đánh ông H trọng thương, chặn cướp mất 5 tấm, 5 tấm còn lại khi gặp kiểm lâm phải thả gỗ bỏ chạy. 5 hộp gỗ huê với trọng lượng 366kg, có giá trị trên 14 tỉ đồng. Đáng nói hơn, lực lượng kiểm lâm sau khi thu giữ tang vật xong đã phải rút ngay về vì như ông Nguyễn Tiến Sự – Đội trưởng Đội kiểm lâm cơ động số 1 – cho biết: “Lúc đó tình hình rất căng thẳng, các đối tượng bảo kê có mang theo vũ khí, nếu không rút quân ngay sẽ xảy ra đụng độ lớn”.

Ông Lưu Minh Thành- Giám đốc vườn quốc gia Phong Nha Kẻ Bàng- cho biết: lâm tặc thường đốn hạ những loại gỗ có giá trị lớn nên khi bị bắt giữ chúng thường huy động nhiều người bao vây, hăm dọa để tẩu tán gỗ. Có vụ người dân kéo tới cả trăm người bao vây kiểm lâm. Vụ khai thác gỗ huê ở rừng Hung Trí được tổ chức khá tinh vi, chặt chẽ từ khâu khai thác ban đầu đến vận chuyển, mua bán, thậm chí thuê người lên giữ gỗ…

Xử lý nhẹ – lâm tặc nhờn thuốc

Từ thực tế bảo vệ rừng ở Quảng Bình, chúng tôi cho rằng có nhiều nguyên nhân khiến lâm tặc “nhờn thuốc”.

Trước hết phải thấy rằng, Quảng Bình diện tích rừng lớn, trong đó có nhiều loại động thực vật quí hiếm. Tuy nhiên, qua báo cáo của Chi Cục Kiểm lâm tỉnh thì lực lượng bảo vệ rừng quá ít, một bộ phận thiếu am hiểu nghiệp vụ; các trang thiết bị hỗ trợ còn thô sơ chưa đáp ứng yêu cầu. Điều dễ nhận thấy nhất qua các vụ việc xử lý vừa qua là các lực lượng chức năng chưa tập trung lắm trong việc truy tìm thủ phạm. Một số vụ về chống người thi hành công vụ chậm được xử lý hoặc xử lý không nghiêm, thiếu tính răn đe và giáo dục… khiến lâm tặc lộng hành, coi thường kỷ cương phép nước.

Thậm chí dư luận cho rằng lâm tặc nắm được “thóp” của lực lượng chức năng nên nhiều vụ việc chúng tung tin hù doạ. Như ngay ở thời điểm này, khi chuyện 3 cây gỗ huê đang nóng thì từ giới đầu nậu gỗ nhiều nguồn thông tin lên tiếng rằng bọn chúng đã chi 30 tỉ đồng để “mua đường” trong đó có vị lãnh đạo cấp tỉnh có trách nhiệm đã được “biếu” một bộ phản gỗ huê trị giá hơn chục tỉ (?) vì vậy nếu chúng bị mất trắng thì lắm người sẽ bị… vạ lây.

Vấn đề đó còn có thời gian để chứng minh nhưng việc một số cơ quan chức năng của tỉnh buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm, phối hợp thiếu chặt chẽ thì đã được qui kết công khai. Như tại cuộc họp mới đây của Thường trực Tỉnh uỷ Quảng Bình, ông Lương Ngọc Bính-  Bí thư Tỉnh uỷ đã chỉ rõ sự phối hợp giữa các lực lượng bảo vệ rừng chưa đồng bộ… Không những thế, có nơi, có lúc xuất hiện dấu hiệu bất bình thường của lực lượng chức năng làm địa phương bức xúc…

Như nói về tình trạng lộn xộn ở VQG PN-KB hiện nay ngày 24/4/2012 vừa qua, ông Nguyễn Hữu Hoài- Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình đã ra thông báo số 709/TB-VPUBND qui trách nhiệm: “Trước hết là của Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, đơn vị chủ rừng không làm tốt công tác quản lý, bảo vệ rừng trong lâm phận được giao quản lý, thiếu trách nhiệm, thiếu sự phối hợp với chính quyền sở tại và người dân địa phương nên chậm nắm bắt thông tin, không có phương án ngăn chặn kịp thời để cho người dân với số lượng lớn vào rừng; khi nắm được thông tin là có người khai thác gỗ huê thì lúng túng trong xử lý; không kịp thời báo cáo tình hình cho UBND tỉnh và các cơ quan liên quan…”. Đồng thời để nâng cao hiệu quả bảo vệ rừng, UBND tỉnh Quảng Bình cũng ra chỉ thị cấp thời như:

+ Ngăn chặn, kiên quyết không để người dân tiếp tục vào rừng

+ Lực lượng Kiểm lâm thi hành công vụ phải mặc đồng phục, đeo cấp hiệu, phù hiệu, mang theo máy ảnh, camera ghi lại hình ảnh khi cần thiết.

+ Xây dựng ngay phương án truy quét lâm tặc và bảo vệ rừng; Tuyên truyền vận động và có biện pháp để người dân hiện đang ở trong rừng phải ra khỏi rừng, không tiếp tay cho lâm tặc; chốt chặn các cửa rừng không để người dân vào rừng…

UBND tỉnh cũng chỉ thị các cơ quan liên quan như Công an, Bộ đội Biên phòng, chính quyền các địa phương… tăng cường chốt chặn, phối hợp với lực lượng kiểm lâm để đánh bật lâm tặc ra khỏi rừng, trả lại sự bình yên cho rừng…

Những biện pháp trên chỉ là công việc tức thời nhưng về lâu dài thì nhiều người còn nghi ngờ về hiệu quả của nó. Họ cho rằng đây là biện pháp chữa cháy “mất bò mới lo làm chuồng” là hệ quả đương nhiên của một quá trình nương nhẹ với lâm tặc và những kẻ tiếp tay, cấu kết với lâm tặc. Nếu Quảng Bình nhận rõ giá trị đích thực của rừng thì phải có biện pháp kiên quyết từ lâu chứ không để đến bây giờ khi lô gỗ 1.000 tỉ bị lâm tặc cướp mất mới tìm cách giành trở lại.

Một điển hình “nuôi rừng” ở Quảng Bình

Nói về lâm tặc, ông Phạm Hồng Thái- Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chi cục trưởng Kiểm lâm- cho rằng, nguyên nhân là do đời sống nhân dân vùng gần rừng, liền rừng còn nhiều khó khăn, đa phần không có việc làm và chủ yếu dựa vào rừng để mưu sinh. Bên cạnh đó, nhu cầu tiêu thụ đối với nguồn vật liệu gỗ, đặc sản rừng ngày càng cao làm gia tăng sức ép đối với rừng.

 

Mời xem thêm clip: Khám xét khẩn cấp nơi “chôn” gỗ sưa đỏ

Viết bình luận

Your email address will not be published. Required fields are marked *